De gezondheidswetenschappers van de Gezondheids-
raad baseren zich naar wij aannemen op weten-
schappelijk onderzoek, dus dat in twijfel trekken doen we niet. Misschien kun je opmerken dat in januari vorig jaar diezelfde Gezondheidsraad adviseerde niet meer dan één glas alcohol per dag te drinken en er toen blijkbaar nog wel een veilige ondergrens was, maar dat is een beetje flauw.
Er is tenslotte zoiets als voortschrijdend inzicht.
De Gezondheidsraad is een medisch adviesorgaan, maar er zijn ook andere wetenschapsgebieden,
de economische wetenschap bijvoorbeeld. In een essay in het Financieele Dagblad worden onder de kop Waarom economen wel fan mogen zijn van drank verschillende positieve effecten van alcohol op de samenleving beschreven. Allerlei maatschappelijke en economische structuren zoals de wijnbouw en horeca leunen al generaties lang op de consumptie van alcohol. Geheelonthouders liften daarop mee zonder eraan bij te dragen. Geheelonthouding maakt mensen ook eenzamer. Al eeuwenlang heeft drank een sociale functie, alcohol helpt mensen te ontspannen. Uit onderzoek, gepubliceerd in het tijdschrift Psychological Science, blijkt dat alcohol de sociale binding versterkt. Ander onderzoek laat zien dat alcohol, mits met mate gebruikt, creativiteit kan stimuleren. Wat zegt de Gezondheidsraad over dit soort aspecten? ‘Het effect van alcohol is moeilijk te isoleren van de contextuele setting waarin alcohol genuttigd wordt. Omdat het gebruik van alcohol en het ondernemen van sociale activiteiten vaak samengaan, en beiden gunstige gevolgen kunnen hebben voor het welbevinden, is het moeilijk om eventuele effecten toe te schrijven aan alcohol.’
Yes, dat is echte wetenschap, denken we dan.
Geen spoor van vooringenomenheid. Alleen in je fauteuil zitten en na het drinken van een glas wijn wat vrolijker tegen de wereld aankijken, nee, dat is onmogelijk. Ook de geschiedwetenschap kan trouwens nog een bijdrage leveren aan een wat breder inzicht. Zo leidde de drooglegging in de Verenigde Staten van 1920 tot 1933 tot meer georganiseerde misdaad, illegale handel, geweld en corruptie - zonder het alcoholgebruik uit te bannen.
Wat stoort bij dit advies van de Gezondheidsraad is dat de medische wetenschap zichzelf ook hier weer opwerpt als de alwetende. De huidige parlementaire enquêtecommissie Corona verschaft over die benadering in een andere context al wat inzichten. Net zomin als we behoefte hadden aan de dictatuur van het proletariaat, hebben we behoefte aan de dictatuur van de medische wetenschap.
Is gezondheid niet méér dan gezonde bloedvaten
en organen, hoe belangrijk die ook zijn?
Anders geformuleerd: waartoe zijn wij op aarde? Om ons hart en onze bloedvaten gezond te houden? Of zijn er ook andere dingen? Natuurlijk, hoe gezonder we leven, des te groter de kans dat we langer leven. Kans is in dit verband een operationele term, want veel is erfelijk bepaald en je hebt natuurlijk ook nog de tram waar je ongewild onder kunt komen. We moesten denken aan een mooi boek waarin de bekende uitspraak van John Pupper, een van de voorlopers van de Reformatie wordt geciteerd: It may be bad for the body, which it destroys, it is yet good for the soul, which it heals.
